Elke januari begint het spelletje opnieuw: welke aftrekposten mag je dit jaar gebruiken, en wat kost je dat ten opzichte van vorig jaar? Voor 2026 is het antwoord pijnlijk helder. De zelfstandigenaftrek, een van de belangrijkste belastingvoordelen voor zelfstandigen, is dit jaar bijna gehalveerd. Van 2.470 euro in 2025 naar 1.200 euro nu. Dat klinkt als een abstract getal, maar voor de meeste zzp'ers betekent het gewoon: meer belasting betalen.
Van 2.470 naar 1.200 euro: de daling in cijfers
De zelfstandigenaftrek is een bedrag dat je van je jaarwinst aftrekt voordat de Belastingdienst belasting berekent. Hoe hoger de aftrek, hoe minder je betaalt. In 2023 was die aftrek nog 5.030 euro. In 2025 zakte het naar 2.470 euro. Nu, in 2026, zit je op 1.200 euro.
Dat is geen vergissing. Het kabinet verlaagt de zelfstandigenaftrek al jaren bewust, als onderdeel van een plan om zzp'ers en werknemers fiscaal gelijker te behandelen. De redenering is simpel: een werknemer heeft ook geen zelfstandigenaftrek, dus waarom zou een zzp'er dat voordeel blijven houden? Het antwoord van veel zzp'ers - dat zij meer risico lopen, geen doorbetaald verlof hebben en zelf hun pensioen regelen - weegt in Den Haag steeds minder zwaar.
- 2023: 5.030 euro
- 2024: 3.750 euro
- 2025: 2.470 euro
- 2026: 1.200 euro
- 2027: 900 euro
Hoeveel meer belasting betaal je er nu door?
Stel je hebt een jaarwinst van 60.000 euro. In 2025 trok je 2.470 euro af, in 2026 maar 1.200 euro. Dat verschil van 1.270 euro wordt dus ineens belast als gewone inkomsten. In box 1 betaal je over dat bedrag ruwweg 37% belasting - de eerste schijf, voor inkomens tot zo'n 75.000 euro. Dat betekent een extra belastingrekening van ongeveer 470 euro voor datzelfde inkomen, alleen door deze ene wijziging.
Als je ook de mkb-winstvrijstelling meerekent - 14% van de winst na aftrek - verklein je de schade iets, maar het effect blijft voelbaar. Voor een exacte berekening verwijst de Belastingdienst naar de officiële rekenhulp, of vraag je boekhouder om de vergelijking voor jouw situatie te maken.
Waarom de aftrek al jaren wordt afgebouwd
De politieke motivatie achter deze afbouw gaat terug tot de discussie over de gelijke behandeling van werknemers en zzp'ers. Jarenlang konden zelfstandigen via de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling een fors deel van hun inkomsten buiten de belastinggrondslag houden. Dat leidde tot situaties waarbij een zzp'er met hetzelfde bruto-inkomen als een werknemer netto veel meer overhield.
De Commissie Regulering van Werk (commissie-Borstlap) stelde al in 2020 dat die ongelijkheid niet langer houdbaar was. De afbouw van de zelfstandigenaftrek is een directe uitkomst van die analyses. Voor zzp'ers is het een moeilijke boodschap: de fiscale aantrekkelijkheid van zelfstandig werken neemt stap voor stap af, terwijl de discussie over schijnzelfstandigheid en een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering de druk verder verhoogt.
Lees ook wat de nieuwe koersbrief van Aartsen verandert voor zzp'ers om het volledige beeld van de beleidswijzigingen te begrijpen.
Wat je nu kunt doen om de belastingdruk te beperken
Er zijn een paar concrete stappen die je als zzp'er kunt nemen om je belastingdruk te verlagen, ook in dit minder gunstige klimaat.
Lijfrente storten. Een storting op een lijfrenterekening verlaagt je belastbare inkomen nu, terwijl je pas bij uitkering belasting betaalt - vaak in een lagere schijf. Bijna elke zzp'er heeft jaarruimte voor lijfrentestortingen, maar het grote deel benut die niet. Reken eens uit hoeveel jaarruimte jij hebt via de Belastingdienst.
Alle zakelijke kosten aftrekken. Zorg dat je iedere legitieme zakelijke uitgave meeneemt: abonnementen, vakliteratuur, cursussen, zakelijke kilometers (0,23 euro per kilometer in 2026) en thuiswerkkosten. Veel zzp'ers laten geld liggen door onvolledig bij te houden.
Uurtarief herijken. Als de fiscale omgeving verandert en je netto-inkomen daalt, is het logisch om je uurtarief aan te passen. Lees ook hoe je je uurtarief bepaalt als zzp'er voor een methodische aanpak die rekening houdt met belastinglasten en pensioenopbouw.
Meer belastingtips die je direct kunt toepassen vind je in ons overzicht van belastingtips voor zzp'ers.
Wie nu actie onderneemt, staat er straks sterker voor
In 2027 daalt de zelfstandigenaftrek opnieuw, naar 900 euro. Het eindpunt lijkt nul. De Nederlandsche Bank pleitte in mei 2026 zelfs voor verdere beperking van fiscale voordelen voor zzp'ers zonder personeel - een signaal dat de politieke wind niet van richting verandert.
Dat betekent dat je nu al rekening moet houden met een structureel hogere belastingdruk. Wie dat niet meeneemt in zijn uurtarief, zijn pensioenopbouw of zijn liquiditeitsplanning, zet zichzelf op achterstand. Praat met je boekhouder over de jaarruimte voor lijfrente, controleer je zakelijke kostenregistratie en stel je tarief bij als dat nodig is. De halvering van de zelfstandigenaftrek is geen tijdelijke tegenvaller, maar het begin van een trend die zich de komende jaren doorzet.