Per 1 januari 2026 mag je als handelaar in goederen geen contante betalingen boven 3.000 euro meer aannemen. Drie maanden verder merken ondernemers dat de regel veel breder ingrijpt dan alleen een limiet aan de kassa. Je administratie, je klantcontact en je marges passen zich stilletjes aan de nieuwe werkelijkheid aan. In de autobranche en bij juweliers hoor je inmiddels de eerste verhalen over onhandige momenten: klanten die met enveloppen vol briefgeld aan de balie staan en terug naar huis moeten voor een betaalpas. Wat verandert er precies, waar lopen collega-ondernemers tegenaan, en wat moet jij doen om niet onbedoeld in de problemen te komen?
Wat het verbod precies inhoudt
Het verbod geldt voor iedereen die beroepsmatig goederen verkoopt. Denk aan winkeliers, autodealers, juweliers, kunsthandelaren, pandhuizen en marktkooplui. Je mag geen contant geld boven 3.000 euro aannemen en zelf ook niets boven dat bedrag met contanten afrekenen. De grens geldt per transactie, dus het maakt niet uit of je twee keer 1.600 euro krijgt voor hetzelfde product. Het Bureau Toezicht WWFT van de Belastingdienst controleert en legt bij overtreding boetes op. Let op: de grens geldt ook als je zelf betaalt. Koop je voor je bedrijf tweedehands een machine van 5.000 euro contant, dan ben jij als koper de overtreder. Diensten vallen op dit moment nog niet onder de regel; dat verandert pas vanaf 2027.
Welke branches dit het hardst raakt
Autohandel, juweliers en tweedehands handelaren in luxegoederen zien hun betaalstromen het snelst verschuiven. In de motor- en autobranche ging tot voor kort een flink deel van de prijs nog contant over tafel, zeker bij occasions. Diezelfde klanten moeten nu via bankoverschrijving of betaalverzoek betalen, en dat betekent wachten tot het geld binnen is voordat het voertuig wegrijdt. Ook markthandelaren en antiekzaken die voor hogere bedragen verkopen zien dat klanten vrijwel meteen overstappen op een QR-code. De beweging voltrekt zich ook in segmenten die je niet meteen associeert met grote cashbedragen, zoals paarden- en veehandel, vleeshandel op markten, en tweedehands bouwmaterialen. Voor horeca verandert er vooralsnog weinig, omdat die onder diensten valt en dus buiten schot blijft.
Waarom je kasadministratie er anders uit moet zien
De simpele gewoonte van tellen en in de kluis leggen werkt niet meer als bedrijfsmodel voor grotere transacties. Je administratie moet aantoonbaar maken dat geen enkele betaling boven de grens contant binnenkwam. Boekhouders adviseren om elk ontvangen cashbedrag direct te koppelen aan een kassabon of factuur, met datum en klantgegevens. Een digitale kassa die elke mutatie logt wordt daarmee geen luxe, maar bijna een vereiste. Wie voor hogere bedragen nog cash klanten heeft, kan die beter vragen een deel via tikkie te voldoen dan het bonnetje te splitsen. Meer praktische aanknopingspunten om je boekhouding strak te krijgen staan in ons artikel over financieel management voor ZZP'ers.
De valkuil van splitsen
Veel ondernemers denken het slimme trucje gevonden te hebben. Een bestelling van 4.500 euro wordt in tweeen geknipt, 2.500 euro vandaag en 2.000 euro morgen, allebei contant. Dat mag niet. De wetgever heeft expliciet vastgelegd dat transacties die aantoonbaar samenhangen onder dezelfde grens vallen. De Belastingdienst kijkt zowel naar opzettelijke splitsing als naar klanten die met stromannen of tussenpersonen om de regel heen proberen te werken. Krijg je op papier 2.900 euro van een klant en een week later nog eens 1.800 euro voor hetzelfde toestel, dan kun je achteraf alsnog een boete tegemoet zien. Juridisch gezien is dit terrein waar je niet op mag improviseren, zoals we ook toelichten in ons overzicht van belangrijke juridische zaken voor ZZP'ers.
Wat 2027 eraan toevoegt
De wetgever wil het verbod volgend jaar uitbreiden naar diensten. Garagereparaties, schilderwerk, bruiloftsfotografie en losse consultancyklussen boven 3.000 euro vallen dan ook onder dezelfde regel. Dienstverleners hebben dus nog ruim een halfjaar om hun betaalstromen aan te passen, maar wie nu al op hogere bedragen cash aangewezen is doet er goed aan vooruit te kijken. De trend is duidelijk: contant geld verschuift steeds verder naar kleine transacties, en de ruimte voor grote cashbedragen in het zakelijke verkeer krimpt snel.
Wat dit betekent voor jouw bedrijf
Het eerste wat je moet doen is je drempel in de gaten houden. Verkoop je regelmatig net boven de 3.000 euro, verplicht jezelf dan om alles wat in die buurt komt digitaal af te rekenen, ook als de klant erop hamert contant te betalen. Tweede: documenteer. Boekingen met een duidelijke omschrijving, gekoppelde facturen en een logboek van cashontvangsten helpen je ontzettend als het Bureau Toezicht langskomt. En als je twijfelt of een klus onder de regel valt, bel je accountant voordat je de kassa opent. Die paar minuten advies zijn goedkoper dan de boete die je anders riskeert. Wie zijn belastingpositie nog scherper wil krijgen, vindt praktische richtlijnen in onze belastingtips voor ZZP'ers.